Krimp voorkomen

Iedereen werd er al eens mee geconfronteerd: mouwen en broekspijpen worden te kort, kragen en boorden zijn plots te nauw. Het poloshirt bedekt na het wassen niet eens meer de navel. Allemaal kennen we het fenomeen. Het is in feite de grootste bedreiging van textiel tijdens ieder reinigingsproces. En het wordt een ramp als het je nieuwe feestkledij overkomt.
Sommige vrouwen denken dat ze het kunnen omzeilen door kleding eerst meerdere keren te dragen vooraleer te wassen. Zodat ze genoeg uitgerekt zijn, waardoor de krimp geen schijn van kans meer maakt. De wetenschappelijke uitleg achter deze vervelende kledingtruc, leert ons echter dat deze slimme oplossing allerminst een garantie kan bieden. Bewegingskrimp treedt vooral op bij producten die zijn gemaakt van dierenhaar. De haarvezel is bedekt met kleine schubben die dakpansgewijs over elkaar liggen. Als de vezels vochtig worden, zwellen ze en gaan de schubben uit elkaar staan. Door het bewegen tijdens het wassen, haken de schubben in elkaar en gaan ze vastzitten, waardoor het kledingstuk krimpt. Ontspanningskrimp kan optreden bij gesponnen en geweven materialen. Van de eerste tot en met de laatste productiefase zoals spinnen, spoelen, weven, bleken en verven staan de garens en weefsels onder spanning. In de was, bij de overgang van droge naar natte toestand, lost de spanning van de cellulosevezel op, de diameter zal vergroten en de vezellengte wordt korter. In totaal kan de krimp al snel 20 % bedragen. Hoever hangt af van de garengesteldheid en de weefselconstructie.
Eigenlijk kijkt het een beetje op tovenarij: indien je hoofd onder de droogkap zou verkleinen tot de grootte van een pompelmoes, dan zouden we dat heel eigenaardig vinden. Indien een broek in de wasmachine plots 15 procent minder groot wordt, dan zal ons dat misschien kwaad maken, maar helemaal niet verbazen. Aan de basis ligt het feit dat ieder weefsel is samengesteld uit miljoenen vezels. Tijdens het spinnen worden deze gekrulde moleculen uitgerekt en recht getrokken. In je broek of je jurk hebben die polymeerkettingen echter de neiging om terug te veranderen in hun oorspronkelijke staat. Gelukkig maar voor de kledingfabrikanten gaat dat niet bepaald gemakkelijk. Ze hebben daar als het ware een energiestoot voor nodig. Onder de vorm van warm water en warmte op zich. Neem nu wol. Het is een misverstand dat de wastemperatuur daarbij nooit hoger mag zijn dan 30 graden. Het verven van wol vindt immers op veel hogere temperaturen plaats, zonder enige krimp . Wol is echter wel vatbaar voor snelle temperatuurwisselingen. Langzaam verwarmen en/of afkoelen is dus cruciaal. Veel mensen denken dat wol in een gewone machine kan gewassen worden op het ‘wolwasprogramma’ van 30C. In principe kan dat wel, maar enkel indien je de temperatuurknop af zet (dus geen 30C, maar koud water). Het is nl. zo dat als je wol wast op 30C, het spoelwater dat de machine nadien neemt, koud is. Net zoals onze eigen huid in het geval van zo’n plots temperatuurverschil ‘kippenvel’ zou worden, zal ook de wolvezel schrikken en ineenkrimpen! De schade is onherroepelijk: daar waar ons ‘kippenvel’ weer normaal wordt, blijven de wolvezels voorgoed in elkaar gekoekt.

Merkwaardig genoeg zijn er ook veel huisvrouwen die bewust n of ander kledingsstuk willen laten krimpen. Bijvoorbeeld omdat een broek bij aankoop te lang is, terwijl de maat op de heupen wel goed is. Liever dan ze in te korten met naald en draad, wordt er dan nog als eens gekozen voor de krimpoplossing. De beste manier om ze tot de juiste maat te krimpen, is ze wassen in heel heet water en ze daarna op even hoge temperatuur drogen in de droogkast. Ongelukjes kunnen trouwens ook buiten de wasmachine gebeuren. Veel consumenten dragen een T-shirt tijdens het zwemmen (om zich te beschermen tegen de zon) of tijdens andere outdoor activiteiten waarbij het truitje nat kan worden. Denk daarbij aan het wassen van de auto of water geven aan de planten. Wanneer je dan in de zon blijft om je kleding te laten drogen, is de kans groot dat je T-shirt ook dan een maatje kleiner wordt. En bij kleding die tijdens een hittegolf op de wasdraad te drogen wordt gehangen, is de kans wel heel groot dat een XL plots nog maar aanvoelt als een elletje.
<< Terug naar de tips